Кыргызча   Русский


5. ТЕКСТ " УЛАН ЖАНА САНТАШ "


а) «Улан жана Санташ» шамалдары жѳнүндѳ угуп, аңгемелеп бергиле.

      Илгери- илгери кѳлдүн ордунда чоң шаар болгон экен. Ушул жерде ай десе айдай, күн десе күндѳй сулуу, акылдуу кыз жашаптыр.

     Бул кызды Улан жана Санташ деген эки жигит жактырып калат. Экѳѳ жекеме - жеке чыгып согушат. Урушта экѳѳ тең ѳлѳт. «Эки жигиттин убалына калдым» - деп сулуу кыз күндүр-түндүр ыйлай бериптир. Ошондо кыздын кѳз жашынан Ысык-Кѳл жаралыптыр. Ал эми Улан менен Санташ шамалга айланып, ушул күнгѳ чейин жоолашып жүрүшѳт экен. Кѳлдүн суусу болсо, кыздын кѳз жашындай мѳлтүр тунук жана туздуу болуп калыптыр деп айтышат чоң ата, чоң энелерибиз.

    Чынында кѳлдѳ Улан жана Санташ деген шамал бар. Кѳлдүн батыш тарабынан (Балыкчы жактан) соккон шамалды – Улан, ал эми чыгышынан (Каркыра жайлоосу жагынан) соккон шамалды Санташ шамалы дешет. Бул эки шамалдын багыты бири-бирине карама-каршы келип, жоолашып жаткандай кѳрүнѳт.


 

б) Силер билесиңерби?....

    Илгери биздин ата-бабаларыбыз Ысык-Кѳлдү ыйык тутуп, ага түшкѳн эмес. Ага колдорунун учун гана жууп, жүздѳрүн чайкап, тилектерин айтышкан.



в) Сөз тизмектери менен конструкция боюнча сүйлөм түзгүлө

1.
.

Колдонулуучу сөздөр: шаар, ордунда, болгон, Илгери-илгери, кѳлдүн, экен, чоң




2.

, ,

Колдонулуучу сөздөр: күндѳй, күн десе, жерде, айдай, ушул, сулуу, акылдуу, жашаптыр., ай десе, кыз




3.

.

Колдонулуучу сөздөр: Улан, деген, калат, эки, Санташ, жана , бул, жактырып, кызды, жигит




4.

Колдонулуучу сөздөр: экѳѳ , урушта , тең , ѳлѳт.




5.

Колдонулуучу сөздөр: жашынан, кыздын, кѳз, жаралыптыр., сулуу, Ысык-Кѳл




6.

Колдонулуучу сөздөр: Улан, шамалга , Санташ, калыптыр., айланып, менен




7.

?

Колдонулуучу сөздөр: менен, шамалдары , жѳнүндѳ, Улан, беле, уктуңар, мурда, Санташ